Βόλτα στον Πύργο της Σαντορίνης

Στον Πύργο είχα πάει πολλές φορές, συνήθως βράδυ για φαγητό ή απόγευμα για καφέ, ε λοιπόν δεν είχα δει τίποτα. Αυτή την φορά αφού τελειώσα την διήμερη φωτογράφηση ο Νίκος, μου πρότεινε να μου δείξει τον Πύργο το χωριό που μεγάλωσε. Μόλις αρχίσαμε να ανηφορίζουμε η κούραση της ημέρας έφυγε μεμιάς. Ησυχία, ανοιξιάτικος ουρανός, απίστευτα καθαρός, πετύχαμε την μοναδική μέρα που φαινόταν ο Ψηλορείτης της Κρήτης!

Μπαίνουμε στο χωριό απο την δυτική πλευρά, ο Νίκος μου δείχνει τα νεοκλασικά δεξιά και αριστερά του δρόμου, του Βλαβιανού, του Φύτρου, της Μαρίας Νομικού, του  Ζάννου πιο πάνω, όλα χτισμένα στα τέλη του 19ου αιώνα.  “Εδώ ήταν τα πλούσια σπίτια, όταν ήμουν μικρός  εμείς της κάτω γειτονιάς δεν πλησιάζαμε εδώ” μου λέει σε νοσταλγικό τόνο. Πίσω απο μια περίτεχνη μαύρη σιδεριά αντικρίζω ένα ισόγειο με διαδοχικές καμάρες και στοές, πραγματικό αριστούργημα ” Άχ αν έβλεπες και τον επάνω όροφο πριν την πρόσφατη ανακαίνηση τι ομορφιά είχε, τι ανάγλυφα με λουλούδια και πουλιά, τι παραστάδες” μου λέει.

Φτάνουμε στο Ζάννος Μέλαθρον   ένα εκπληκτικό νεοκλασικό “Εδώ έμενε η Μάνια” μου λέει ο Νίκος (Μάνια Τσιβιδή, εγγονή του καραβοκύρη Μιχαήλ Ζάννου απο τον οποίο πήρε το όνομα του το ξενοδοχείο). Η ιστορία του σπιτιού γράφετε το 1880 όταν ο Μιχάλης Ζάννος, καπετάνιος από την Οδησσό, το κατασκευάζει, να το δώσει προίκα στην κόρη του. Στο εσωτερικό του οι τοιχογραφίες και η πολυτέλεια εντυπωσιάζουν. Περνάμε μπροστά απο τον Πολιτιστικό Σύλλογο Εστία  που ιδρύθηκε το 1949.  “Απο εδώ έχω σπουδαίες αναμνήσεις! είχαμε καραγκιόζη, θέατρο, χορούς  και τώρα οργανώνουν εκδηλώσεις αλλά που, χρόνος!.” Μέσα στην απογευματινή ησυχία, ανεβαίνουμε το κεντρικό σοκάκι που οδηγεί στο ανδρικό μοναστήρι του Προφήτη Ηλία στο πιο ψηλό σημείο του χωριού. Την προσοχή μου τραβάει ένα μονόρωφο εκλεκιστικού στυλ. Ο Νίκος θυμάται το παλιό φαρμακείο που ήταν το πρώτο του νησιού, το ιατρείο, το μπακάλικο του Αγά,  μερικά υπήρχαν απο τότε που ο Πύργος ήταν πρωτεύουσα του νησιού.



Ο ζεστός ήλιος που αντανακλάται πάνω στο λευκό του ασβέστη, η ευεργετική δροσιά μιας μεγάλης στοάς, οι τρούλοι των δεκάδων εκκλησιών, το αεράκι που παραφιλάει σ’ ένα άνοιγμα του λαβύρινθου, όλα είναι υπέροχα και πολύ ήσυχα. Κι όμως ο Πύργος Καλλίστης, όπως είναι το όνομα του έχει 650 μόνιμους κατοίκους. Δεν είναι τυχαίο ότι το 1995 με απόφαση της unesco  και του τότε προέδρου του Πύργου κ. Ζώρζου, ο οικισμός ανακηρύχθηκε διατηρητέο μνημείο.

Φτάνουμε στο Θεοτοκάκι, κάτω απο το ψηλό καμπαναριό μερικές μπλε καρέκλες καφενείου κι ένας χτιστός καναπές με θέα το πέλαγος δημιουργούν την απόλυτα κυκλαδική γωνιά.Το Θεοτοκάκι είναι από τις πιο παλιές εκκλησίες του νησιού (14ος αιώνας), ανήκει στον σπάνιο τύπο των μικρών, τετράγωνων ναών με τρούλο. Ο ναός ανακαινίστηκε το 1663 κι έχει ένα εξαιρετικής τέχνης τέμπλο. Λέγεται μάλιστα ότι, κάτω από την εικόνα της Παναγίας δεξιά από το ιερό, σε ένα κλειδωμένο ντουλαπάκι, βρίσκεται η εικόνα του Επιτάφιού της.

Και μια και οι μπλε καρέκλες κάτω απο το καμπαναριό ανήκουν στο γραφικό καφενείο της κυρίας Πηνελόπης αποφασίζουμε να πιούμε ένα ουζάκι και να δοκιμάσουμε τους περίφημους ντοματοκεφτέδες της. Το ηλιοβασίλεμα από εδώ είναι σκέτη μαγεία με αυτήν την απίστευτη θέα της Σαντορίνης με τα γύρω νησιά.





Περνάμε την εντυπωσιακή Καστελόπορτα  με το λουλακί χρώμα – πάνω της υπήρχε ένα άνοιγμα από το οποίο μπορούσαν να ρίχνουν καυτό λάδι σε εισβολείς που προσπαθούσαν να παραβιάσουν την είσοδο – και να ‘μαστε  στο Καστέλι. Η δομή του οχυρού Μεσαιωνικού οικισμού που βρίσκεται στους πρόποδες του Μέσα βουνού ήταν συγκεκριμένη. Γύρω απο τον πυρήνα με τον πύργο, υπήρχε οχυρωματικός περίβολος, με διώροφα και τριώροφα σπίτια που τα ισόγεια ήταν εν μέρει κτιστά και εν μέρει υπόσκαφα ενώ οι τοίχοι ήταν πολύ χοντροί ωστε να αντέχουν τις επιδρομές. Ο αρχικός πύργος κατεδαφίστηκε το 1735 και στη θέση του κτίστηκε η μονή του Αγίου Γεωργίου.   Η πυκνοκατοικημένη συνοικία που βλέπουμε σήμερα έξω από τον οχυρωματικό περίβολο του Καστέλου, δημιουργήθηκε στο πέρασμα του χρόνου κι ονομάστηκε Ξέπορτο (δηλαδή έξω απο την πόρτα του Καστελιού).




Η θέα όμως του γαλάζιου και των αμπελώνων είναι καλύτερη όταν είσαι αναπαυτικά καθισμένος στις πολυθρόνες του Francoʼs Café, ο οποίος πρόσφατα εγκατέλειψε την καλντέρα και ήρθε κι εγκαταστάθηκε δίπλα στην εκκλησία της Θεοτόκου. Με λεμονάδα της στιγμής για αυτούς που διψούν, ένα ποτήρι βινσάντο ή ένα απο τα περίφημα κοκτέιλ του, υπο τους ήχους κλασσικής μουσικής. Έντονο φως που φιλτράρει τα πάντα, η Κρήτη στο βάθος. Μαγεία.

Δίπλα βρίσκεται ο ναός της Αγίας Τριάδας, που κάποτε στα χρόνια της ακμής του Πύργου ήταν καθολικός ναός γυναικείας μονής. Εδώ, απο το 1956 φιλοξενείτε μια σπουδαία συλλογή Εκκλησιαστικών κειμηλίων (16ος -19ος αιώνας). Στο ημίφως βλέπουμε βυζαντινές και μεταβυζαντινές εικόνες, αρτοφόρια, άμφια, διάφορα εκκλησιαστικά κεντήματα, σκεύη, βιβλία και έργα ξυλογλυπτικής (σταυροί, επιτάφιος) και μεταλλοτεχνίας. Τηλ.: 22860 31812

Τα Εισόδια της Θεοτόκου είναι η μεγαλύτερη εκκλησία του νησιού. (17ος αιώνας), με ένα χρωματιστό τέμπλο στο οποίο,  παράξενες μορφές Αγίων μπλέκονται με τον φυτικό διάκοσμο. “Εδώ αξίζει να έρθεις την παραμονή του Δεκαπενταύγουστου” μου λέει ο Νίκος “Οι γυναίκες στολίζουν τον επιτάφιο, γίνεται περιφορά στο χωριό και ο κόσμος ψάλλει τα εγκώμια της Θεοτόκου καθ’ οδόν προς το Θεοτοκάκι μέσα σε μια κατανυκτική ατμόσφαιρα”.

Ο Νίκος προτείνει να περάσουμε απο το πατρικό του. Μας υποδέχτηκε η ‘Αννα, που μόλις έχει φτιάξει σαντορινιό σφουγγάτο με κολοκυθάκια πατάτες και δυόσμο, εξαιρετικό όπως και τα γεμιστά της με πολλά μυρωδικά. Τα απολαμβάνω στην μαγεία του σαντορινιού σπιτιού ενώ ο Νίκος θυμάται ότι όταν ήταν μικρός, το σφουγγάτο η ομελέτα δηλαδή ήταν το φαγητό που πέρναν οι μαμάδες στην θάλασσα, για το κλασικό πικ νικ μετά το μπάνιο. Τι ωραίες αναμνήσεις!

Κατηφορίζουμε προς την μεγάλη πλατεία “Εδώ ήταν το καφενείο της κυρά Μαρούσι” (Καραμολέγκου) μετά έγινε της Βούλας και τώρα που ανέλαβε ο γιός της έγινε ουζερί με σουβλάκια κτλ με το όνομα “Καντούνι”  και συνεχίζουμε.


Πάμε στο «Selini Meze» του Γιώργου Χατζηγιαννάκη για καφέ και καταλήγουμε με μελιτζανοσαλάτα/καρπάτσο απο χταπόδι, θεικό!. Στην διάσημη «Σελήνη» του, έχω πάει άλλη φορά, ακόμα θυμάμαι πόση εντύπωση μου είχε κάνει το κοχύλι με τον λεμονάτο τραχανά, τους αχινούς on top και κριτσινιστό ψωμάκι με ταραμοσαλάτα και αυγοτάραχο μεσολογγίου διαχειρός Νίκου Μπούκη. Αυτό -χωρίς καμία υπερβολή- είναι για μένα ένα απο τα πιο ευφάνταστα πιάτα ελληνικής γαστρονομίας που έχω δοκιμάσει ποτέ. Συνδέει ένα ελληνικό παραδοσιακό προιόν, τον τραχανά, που αντιπροσωπεύει την ελληνική απλότητα, με τον έντονο στην γεύση αχινό κι ύστερα έχει το στοιχείο της θάλασσας που είναι η Ελλάδα. Επίσης, το ψωμάκι έχει πάνω του τον φίνο ελληνικό ταραμά κι ακόμα, τον βασιλιά της ελληνικής γαστρονομίας το Αυγοτάραχο Μεσολογγίου, που επίσης παντρεύεται τέλεια με τον τραχανά! Η Γεωργία Τσάρα που βλέπεται στις φωτογραφίες είναι η μετρ-Οινοχόος, ψυχή του εστιατορίου και  υπεύθυνη των μαθημάτων τοπικής γαστρονομίας (3 ½ ώρες 130 Ευρώ).

Το Πολιτιστικό Χωριό «Η Σαντορίνη που Έφυγε»  το είχα δει την προηγούμενη φορά. Στεγάζεται στο ίδιο κτίριο με την “Σελήνη”- οπότε αν πάτε στο ένα, δείτε και το άλλο- πρόκειται για το όραμα του Γιάννη Δρόσου-Χρυσού να δείξει στις νεότερες γενιές τις καθημερινές δραστηριότητες  αλλοτινών εποχών.  Περνάω κι απο την βίλλα Fabrica  με την εκπληκτική αρχιτεκτονική και θέα, στα «Voreina Gallery Suites» έχω μείνει παλαιότερα, το φιλόξενο συγκρότημα, με το εξαιρετικό σέρβις ακολουθεί την κυκλαδίτικη αρχιτεκτονική και τις βιοκλιματικές αρχές.    Οι ολοκαίνουργιες βίλλες της Ιωάννας και του Νίκου Χρήστου σ’ ένα μεγάλο κτήμα με θέα τους αμπελώνες και την θάλασσα, προσφέρουν πραγματική άνεση και ησυχία.




Το επόμενο πρωί μόλις έχει ανατείλει ο ήλιος. Ο Πύργος, κλεισμένος στο περίφημο καστέλι του, ακόμα κοιμάται. Παρέα με τις φωτογ μηχανές μου, πέρνω τον χωματόδρομο για την Μεσσαριά, το κοντινό χωριό. Ολόγυρα απλώνεται ο ιστορικός αμπελώνας ηλικίας 3.000 ετών ο οποίος, καλλιεργείται όλους αυτούς τους αιώνες χωρίς διακοπή, δεν είναι τυχαίο ότι το αμπέλι και ο οίνος βρίσκονται, στον πυρήνα της οικονομικής, κοινωνικής και πολιτιστικής ζωής της Σαντορίνης.

Περπατώ και φαντάζομαι τους παλιούς Σαντορινιούς να πηγαίνουν από το ένα χωριό στο άλλο  για την “βεντέμα” τον τρύγο, τα «αγιομνήσια» τα θρησκευτικά πανηγύρια με τα δεκάδες δρώμενα, για τα προξενιά, για να πατήσουν σταφύλια να βγεί το περίφημο κρασί τους, να μαζέψουν τα ντοματάκια τους, τη φάβα, το κριθάρι τους. Η ζέστη ανεβαίνει, φωτογραφίζω το τοπίο με την θάλασσα και στο βάθος τον Ψηλορείτη που ασπρίζει απο τα χιόνια.

Απομεσήμερο μας βρίσκει στην μικρή αλλά ατμοσφαιρική αυλή του “Μεταξύ μας”  δέκα λεπτά με τα πόδια απο τον Πύργο. Η “σαντορινιά” σαλάτα, το “φιλέτο βινσάντο” κι ένα ποτήρι ασύρτικο Αργυρού παρέα με τους σαντορινιούς φίλους, νομίζω είναι ο καλλίτερος επίλογος αυτού του πανέμορφου τριήμερου στον Πύργο.






Leave a reply

Your email address will not be published.